Zasiłek pogrzebowy i zasiłek celowy w 2026 roku

Zmiany w zasiłku pogrzebowym od 2026 roku 

Od 1 stycznia 2026 roku kwota zasiłku pogrzebowego wzrośnie do 7 000 zł. Co więcej, od 1 marca 2026 roku zasiłek będzie podlegał waloryzacji w przypadku, gdy inflacja w roku poprzednim przekroczy 5%. Podwyżka dotyczy nie tylko pracowników i emerytów, ale również rolników oraz służb mundurowych.

Komu przysługuje zasiłek pogrzebowy? 

Przysługuje on osobie, która sfinansowała pogrzeb i posiada dokumenty potwierdzające poniesione koszty. Może to być członek rodziny, pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego, a także osoba spoza rodziny. 

Często pojawia się pytanie, kogo właściwie zalicza się do grona członków rodziny. Za członka rodziny uznaje się: 

• małżonka (wdowę, wdowca, a także małżonka pozostającego w separacji),

• rodziców, ojczyma, macochę oraz osobę przysposabiającą,

• dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,

• dzieci przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej,

• inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności,

• rodzeństwo,

• dziadków,

• wnuki,

• osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.

Zasiłek pogrzebowy przysługuje także osobom spoza rodziny, jednak tylko w zakresie faktycznych poniesionych kosztów, które nie przekraczają ustawowego limitu. W sytuacji, gdy pogrzeb finansuje kilka osób lub instytucji, zasiłek dzieli się proporcjonalnie między wszystkie strony.

Jakie wydatki uznaje się przy wypłacie zasiłku?

Do kosztów pogrzebu zalicza się wydatki udokumentowane rachunkami, poniesione od chwili śmierci osoby aż do zakończenia pochówku. Muszą być one bezpośrednio związane z pogrzebem. Nie obejmują więc m.in. nagrobka, konsolacji, kwiatów ani opłat związanych ze złożeniem wniosku o zasiłek w ZUS.

Jak złożyć wniosek? 

Aby otrzymać świadczenie, należy wypełnić wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (Z-12) i złożyć go w oddziale ZUS, przesłać pocztą tradycyjną, przekazać przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE)/eZUS lub za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego. Sam wniosek można składać elektronicznie, rachunki należy dostarczyć w oryginale lub w postaci kopii poświadczonych przez bank za zgodność z oryginałem. Docelowo, po wprowadzeniu zmian w systemie ZUS, wszystkie formalności będzie można załatwić w biurze zakładu pogrzebowego, przesyłając skany rachunków i innych dokumentów elektronicznie.

Jeśli zaznaczymy to we wniosku ZUS może sam pobrać odpisy aktów stanu cywilnego z USC. W przeciwnym razie do wniosku należy dołączyć skrócony odpis aktu zgonu oraz dokument potwierdzający pokrewieństwo lub powinowactwo ze zmarłym. 

W jakim terminie należy złożyć dokumenty? 

Wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć do 12 miesięcy od dnia śmierci, a w szczególnych przypadkach, np.  gdy pojawiły się problemy z odnalezieniem zwłok lub ich identyfikacją, do 12 miesięcy od dnia pogrzebu. W przypadku opóźnienia należy dołączyć dokument potwierdzający jego przyczynę, np. zaświadczenie z policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy wyjaśniający okoliczności uniemożliwiające wcześniejsze złożenie wniosku.

Zasiłek celowy na pokrycie kosztów pogrzebu

Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek celowy przyznawany przez gminę może zostać przeznaczony na pokrycie kosztów pogrzebu w określonych sytuacjach. Świadczenie to przysługuje osobie, która poniosła koszty pochówku w przypadku, gdy po zmarłym nie przysługuje  zasiłek pogrzebowy. Pomoc ta może zostać przyznana również wówczas, gdy osoba uprawniona do zasiłku pogrzebowego poniosła w związku z organizacją pogrzebu nadzwyczajne koszty, trudne do przewidzenia i niemożliwe do pokrycia z jego kwoty.

Zdarzają się sytuacje, w których koszty pogrzebu są na tyle wysokie, że nie mogą zostać pokryte z zasiłku pogrzebowego. Niewystarczające okazują się również środki zgromadzone na rachunku bankowym zmarłego czy świadczenia z ubezpieczenia. Do takich nadzwyczajnych wydatków zalicza się między innymi transport zwłok z odległego miejsca, a także konieczność dłuższego przechowywania ciała w chłodni.

Wysokość zasiłku celowego

Wysokość zasiłku celowego ustalana jest indywidualnie i zależy zarówno od sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o pomoc, jak i od możliwości finansowych właściwego Ośrodka Pomocy Społecznej. 

Warunki otrzymania zasiłku celowego

Należy podkreślić, że zasiłek nie przysługuje osobie, która pobrała świadczenie z innej instytucji. Wyjątek w tym przypadku stanowi zasiłek pogrzebowy. By otrzymać takie wsparcie, należy okazać odpis aktu zgonu, bądź odpowiednie zaświadczenie lekarskie (w przypadku dziecka urodzonego martwego). Należy także przedstawić dokumenty potwierdzające poniesione koszty pogrzebu. Konieczne jest również złożenie oświadczeń, które potwierdzają, że koszty te zostały pokryte, że nie otrzymano innych świadczeń na ten cel oraz jakie były warunki finansowe osoby zmarłej.

Jeśli osoba ubiegająca się o zasiłek w późniejszym czasie otrzyma środki z innej instytucji lub spadek, zobowiązana jest do zwrotu całości bądź części kwoty. Oświadczenia składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych informacji. Należy przy tym pamiętać, że zasiłek celowy nie ma charakteru roszczeniowego i jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego, zarówno w zakresie samego prawa do świadczenia, jak i jego wysokości.